Pusacak Göleti’nin (Amasya) İçme ve Sulama Suyu Uygunluğunun Çeşitli Kalite İndeksleri ve Piper Diyagramı ile İzlenmesi

Özet

Bu çalışma, Ekim 2024 - Eylül 2025 döneminde Amasya ili Gümüşhacıköy ilçesinde yer alan Pusacak Göleti’nin su kalitesini ve kirlilik durumunu değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Bu kapsamda, göletin bütünlüğünü temsil eden üç farklı örnekleme istasyonundan aylık periyotlarla alınan su numunelerinde 17 fizikokimyasal parametre ile 7 ağır metal konsantrasyonu analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, göletin yıllık ortalama su kalitesi WHO (2021) rehberlerinde belirtilen sınır değerlerin altında olduğunu göstermiştir. SWQR (2016) kriterlerine göre yapılan değerlendirmede ise gölet suyunun bakır içeriğinin sınır değerleri aşarak kirlilik göstergesi oluşturduğu, bakır dışında kalan tüm parametrelerin ise sınır değerlerin altında kaldığı tespit edilmiştir. Gölet suyunun içme ve sulama açısından uygunluğunu belirlemek amacıyla gerçekleştirilen indeks hesaplamalarında Su Kalitesi İndeksi (WQI) ve Sodyum Adsorpsiyon Oranı (SAR) “mükemmel”, Sodyum Yüzdesi (%Na) “İyi”, Kelley Oranı (KR) “Uygun”, Kalıcı Sodyum Karbonatlar (RSC) bakımından “Güvenli” ve Geçirgenlik İndeksi (PI) bakımından “Orta” kalitede belirlenmiştir. Buna karşın Magnezyum Tehlikesi (MH) bakımından “Uygun Değil”, kalitede olduğu tespit edilmiştir. MH değerinin literatürde belirtilen sınır değerin üzerinde yer alarak sulama açısından “uygun değil” sınıfında yer alması, tarımsal kullanımda dikkatli olunması gerektiğini göstermektedir. Piper diyagramı sonuçlarına göre gölet suyunun Ca²⁺–Mg²⁺–HCO₃⁻  baskın su tipinde yer aldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak araştırma bulguları, Pusacak Göleti'nin genel su kalitesinin korunması ve ekolojik sürdürülebilirliğin sağlanması adına düzenli izleme çalışmalarının ve etkin çevresel yönetim stratejilerinin yürütülmesinin önemini vurgulamaktadır.