Ekosistem yaklaşımlı su ürünleri avcılığında pasif av araçları: Karadeniz'de basit tuzak sistemleri ile karides avcılığı üzerine ön denemeler

Özet

Pasif av araçları, aktif av araçlarına kıyasla deniz tabanı üzerinde daha düşük fiziksel etki oluşturabilmeleri nedeniyle ekosistem yaklaşımlı balıkçılık çalışmalarında giderek daha önemli izleme araçları olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma, Güney Karadeniz kıyılarında basit yemli sepet/tuzak sistemleriyle karides avcılığına yönelik ön deneme sonuçlarını sunmaktadır. Çalışmada deniz çayırıyla ilişkili bir saha ile yakınındaki kontrol sahasında üçer adet basit tuzak kullanılmış; tuzaklar Kasım 2025–Nisan 2026 döneminde 24, 48 ve 72 saatlik bekleme süreleriyle denize bırakılmıştır. Avlanan bireyler tür düzeyinde kaydedilmiş, karides bireylerinde ise rostrum boyu, karapaks boyu, toplam boy ve ağırlık ölçümleri alınmıştır. Mevcut av kayıtlarına göre toplam 184 karides bireyi elde edilmiş; bunların 46’sı deniz çayırı sahasında, 138’i ise kontrol sahasında yakalanmıştır. Standartlaştırılmış karides BÇAM değeri deniz çayırı sahasında 0,035 birey/tuzak/saat, kontrol sahasında ise 0,106 birey/tuzak/saat olarak hesaplanmıştır. Morfometrik olarak ölçülen bireylerde ortalama karapaks boyu (CL) deniz çayırı sahasında 12,48±0,51 mm, kontrol sahasında ise 12,24±0,35 mm olarak belirlenmiştir. Tüm ölçülen bireyler birlikte değerlendirildiğinde ortalama CL 12,29±0,29 mm olmuştur. Kontrol sahasında karides av verimi daha yüksek olmasına rağmen, deniz çayırıyla ilişkili tuzaklarda bentik ve epibentik organizma çeşitliliğinin daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Bulgular, basit tuzak sistemlerinin küçük ölçekli karides örneklemesi ve habitat duyarlı biyoçeşitlilik izleme çalışmaları için kullanılabilir olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, saha farklılıkları tuzak performansının habitat yapısı, bekleme süresi ve mevsimsel koşullardan etkilendiğini ortaya koymaktadır.